Szklarska Poręba ma podwójne życie. Zimą rządzi nią śnieg, wyciągi narciarskie i zapach grzanego wina unoszący się nad zasypanymi ulicami. Latem – i to jest jej sekret, o którym mówi się za mało – miasto zamienia się w coś zupełnie innego. Ciszego. Bardziej medytacyjnego. Jakby oderwało się od codzienności i zaprosiło do siebie tylko tych, którzy naprawdę chcą odpocząć. Szklarska Poręba leży w Karkonoszach, u podnóża Szrenicy (1362 m n.p.m.), nad rzeką Kamienna. Miejscowość rozciąga się w długiej dolinie, podzielona na trzy części: Szklarską Porębę Górną, Środkową i Dolną. Każda z nich ma swój charakter i swoje atrakcje. Przez miasto przebiega kilka szlaków turystycznych, a w pobliżu biją dwa największe wodospady w Polsce.

Wodospad Kamieńczyka – najwyższy wodospad w Polsce

Wodospad Kamieńczyka z imponującą wysokością 27 metrów jest najwyższym wodospadem w Polsce (na polskiej stronie gór; po stronie czeskiej Pančavský vodopád jest wyższy). Letnie miesiące to jego najlepsza pora. Zasilany topniejącym śniegiem z karkonoskich szczytów i wiosennymi deszczami, hucząca kaskada wody pędzi przez wąską skalną szczelinę, tworząc mgłę i tęczę w słoneczne dni. Dojście do wodospadu zajmuje ok. 40 minut spokojnego marszu leśną ścieżką z centrum Szklarskiej Poręby Górnej. Szlak jest dobrze oznakowany i dostępny dla wszystkich – bez strojenia górskiego. Przy wodospadzie jest mały parking i bar serwujący gorące napoje, a drewniana platforma widokowa pozwala stanąć tuż przed spadającą wodą. Najpiękniej Kamieńczyk prezentuje się o poranku, gdy pierwsze promienie słońca przebijają się przez korony drzew i rozświetlają mgłę nad wodospadem. Jeśli masz możliwość, wybicrz się tu do 9 rano w słoneczny dzień – tłumów jeszcze nie ma, a widok jest absolutnie hipnotyzujący.

Wodospad Szklarki – piękna perła w lesie

Wodospad Szklarki (13 m) leży przy szlaku niebieskim prowadzącym przez Szklarską Porębę Dolną w kierunku Jeleniej Góry. Dojście zajmuje ok. 25 minut z centrum. Ten wodospad jest niższy od Kamieńczyka, ale ma swój unikalny urok – toczy się szerszą kaskadą przez kilka skalnych półek, tworząc kompozycję fotograficzną, którą artyści interpretują od ponad 150 lat. Właśnie tu, przy tym wodospadzie, w XIX i na początku XX wieku osiedlało się wielu artystów: malarze, pisarze, poeci. Romantycy niemieccy widzieli w nim symbol sił przyrody, nieujarzmionej i nieoczekiwanej. Caspar David Friedrich, choć tu nie mieszkał, malował podobne pejzaże jako manifest romantyycznej filozofii.

Kolejka gondolowa na Szrenicę – widoki za cenę nieba

Gondola na Szrenicę to jeden z powodów, dla których Szklarska Poręba jest tak wyjątkowa. Zimą wozi narciarzy na stoki, latem staje się turystyczną atrakcją samą w sobie. Wjazd gondolą z centrum na górną stację zajmuje ok. 20 minut i pozwala pokonać ponad 600 metrów różnicy wysokości. Widoki po drodze i ze szczytu są po prostu spektakularne. Ze Szrenicy rozciąga się panorama na Kotlinę Jeleniogórską, Czech, Góry Izerskie i przy dobrej widoczności na całe Karkonosze. Na szczycie działa schronisko z prostą kuchnią i tarasem widokowym. To świetne miejsce na kawę lub obiad z jednym z najpiękniejszych widoków w Polsce. Po zjeździe gondolą można wybrać się na grzbietowy szlak w obie strony: na wschód ku Śnieżce lub na zachód ku Przełęczy Szklary. Oba kierunki oferują szlaki z panoramicznymi widokami po polskiej i czeskiej stronie Karkonoszy. Latem trasy te są praktycznie wolne od tłumów narciarzy, co czyni je jeszcze przyjemniejszymi.

Muzeum Carla i Gerharta Hauptmannów – kultura w tle gór

Szklarska Poręba była ulubionym miejscem wielu twórców. Gerhart Hauptmann – noblista w dziedzinie literatury z 1912 roku – spędził tu większość życia. Jego willa „Wiesenstein” (dziś Muzeum Hauptmanna) to jeden z architektonicznych klejnotów miejscowości. Główny budynek willi, otoczony ogrodem ze starymi drzewami, kryje ekspozycję dokumentującą życie i twórczość Hauptmanna oraz kulturowe życie Karkonoszy na przełomie XIX i XX wieku. Carl Hauptmann, brat Gerharta, był mniej znany, ale równie fascynującą postacią. Dramaturg, poeta i malarz, żył w Szklarskiej Porębie przez dekady i stworzył tu część swoich najważniejszych dzieł. Jego willa Marienhof, choć mniej znana, jest kolejnym śladem literackiej przeszłości miejscowości.

Bieg Piastów i Jakuszyce – narciarstwo biegowe w letnim wydaniu

Centrum Biegów Narciarskich Jakuszyce leży kilka kilometrów od centrum Szklarskiej Poręby. Zimą to centrum narciarstwa biegowego, latem zamienia się w raj dla biegaczy, rowerzystów MTB i miłośników długich leśnych spacerów. Gęsta sieć szlaków przez Lasy Izerskie i Karkonoskie jest piękna w każdej porze roku. Każdego roku w lutym Jakuszyce stają się areną Biegu Piastów – jednego z największych maratonów narciarskich w Europie. Startuje w nim kilka tysięcy zawodników z kilkudziesięciu krajów. Nawet jeśli nie jesteś biegaczem na nartach, warto przyjechać jako kibic – atmosfera jest zaraźliwa, a emocje na mecie niepowtarzalne.

Lokalne piwowarstwo – browar Lupulus

Szklarska Poręba ma własny rzemieślniczy browar. Lupulus Brewing Company warzył już, gdy craft beer w Polsce był jeszcze modą niszową. Ich piwa – od IPÁ po porter bałtycki – odzwierciedlają charakter miejsca: wyraziste, nieoczywiste i z pewną górską surowością. W browarze działa tap room, gdzie można degustować aktualne wary przy widoku na okoliczne lasy. Przyjazd tu to nie tylko piwo – to rytuał, który do Szklarskiej pasuje jak ulał.

Szklarska Poręba noclegowo i gastronomicznie

Oferta noclegowa w Szklarskiej Porębie jest zróżnicowana: od luksusowych hoteli SPA po kameralne pensjonaty w zabytkowych willach z końca XIX wieku. Te drugie szczególnie polecamy – wiele z nich zachowało oryginalne elementy wyposażenia (parkiety, piece kaflowe, drewniane boazerie) i oferuje uczucie prawdziwego cofnięcia się w czasie. Gastronomia stoi na dobrym poziomie. Warto szukać restauracji serwujących lokalne specjały: pstrąga hodowanego w karkonoskich potokach, pierogi z pieczarkami leśnymi, bigos myśliwski i regionalne wędliny. Kilka miejscowych restauracji korzysta z produktów od lokalnych dostawców – to trend, który w Szklarskiej Porębie ma już kilka lat. Szklarska Poręba latem to inne miasto niż to znane z narciarskich folderów. Spokojniejsze, zieleniejące, pachnące lasem i wilgocią wodospadów. Warto tu przyjechać właśnie teraz – poza sezonem narciarskim – i zobaczyć, jak Karkonosze wyglądają, gdy nie zakrywa ich śnieg.